Profilaktyka i leczenie osteoporozy

Portret użytkownika Ela

 

Aktywność fizyczna jest jedyny z filarów w profilaktyce i leczeniu osteoporozy.
Dlaczego ćwiczenia tak dobrze działają na układ kostny?
Dzieje się tak, ponieważ obciążenie mechaniczne kośćca zwiększa aktywność komórek tworzących kości. Jest to widoczne głównie u dzieci i młodzieży, ale obciążanie kości poprzez aktywność fizyczną stymuluje jego odbudowę w każdym wieku. Z ruchu jest więcej pożytków-jeśli jesteśmy sprawni, łatwiej unikniemy upadków, gimnastykując się poprawiamy też krążenie i ogólny stan zdrowia.
Systematyczny wysiłek przynosi lepsze efekty niż np. weekendowe zrywy. Takie ćwiczenia są też bezpieczniejsze jeśli odpowiednio je dawkujemy. Każdy ruch jest dobry nawet spacer, który można zalecić starszym i niepełnosprawnym osobom. Aby przyniósł oczekiwany efekt powinniśmy spacerować około godziny dziennie. Doskonałym i bardzo przyjemnym ćwiczeniem pomocnym w profilaktyce osteoporozy są prace ogrodowe, czy jazda na rowerze, taniec towarzyski, tai-chi.
 
 
Ćwiczenia są tak ważne ponieważ brak obciążenia szkieletu powoduje ubytek masy kostnej i osłabienie jej struktury, a także prowadzi do zaniku masy mięśniowej oraz osłabienia mięśni . Ruch i obciążenie szkieletu najsilniej regulują pracę komórek kostnych. Ćwiczenia ponadto zwiększają masę mięśni, co również sprzyja wzmocnieniu kości.
 
Co pacjent powinien wiedzieć?
 
Odpowiednia dieta, styl życia i umiejętnie dobrana suplementacja spowalniają utratę masy kostnej, do której nieuchronnie dochodzi wraz z upływem lat.
 
Co kryje się pod pojęciami właściwa dieta i zdrowy styl życia?
Najkrócej mówiąc dieta wysokobiałkowa, ruch na świeżym powietrzu, korzystanie ze słońca, rzucenie palenia, umiar w spożywaniu kawy i innych napojów zawierających kofeinę. Zmiany codziennych nawyków są bardzo ważne. Same leki nie wystarczą, by wzmocnić kości. Oprócz preparatów wapnia, witaminy D3 czy leków spowalniających utratę tkanki kostnej – potrzebne jest stałe pobudzenie naszych kości do wchłaniania dostarczanych suplementów.
 
 
Gdy dieta nie wystarcza.
 
W badaniach stwierdzono, że dieta Polaków to tylko w około 50% pokrywa dobowe zapotrzebowanie na wapń. Jego ilość konieczna do prawidłowego funkcjonowania układu kostnego zależy od płci i wieku. Największe zapotrzebowanie na wapń istnieje u kobiet w ciąży i w okresie laktacji ok. 1500 mg. Taką ilość powinny również przyjmować kobiety w okresie pomenopauzalnym oraz osoby po 60 roku życia. U młodzieży i osób dorosłych zapotrzebowanie na wapń wynosi 1000 mg a do 0 roku życia 800 mg. Tymczasem w ciągu doby z dietą dostarczamy zaledwie ok. 500 mg wapnia . Warto więc wybierać produkty specjalnie w niego wzbogacone, np. płatki śniadaniowe lub soki.
Nie tylko mała ilość dostarczanego wapnia może być problemem pacjentów z osteoporozą . Bywa i tak, ze choć podaż jest prawidłowa, dochodzi do utrudnień we wchłanianiu tego pierwiastka. Jeśli więc wysokobiałkowy pokarm popijamy kawą lub colą , tylko mała część wapnia zostaje wchłonięta i wbudowana w nasze kości. W leczeniu osteoporozy wykorzystuje się kilka rodzajów wapnia. Możemy wspierać naszą dietę w postaci węglanu wapnia, cytrynianu lub glukonianu. Wybór odpowiedniego preparatu jest indywidualny dla każdego pacjenta. Największą ilość elementarnego, a więc rzeczywiście przyswajalnego wapnia zawiera węglan, mniej cytrynian, a najmniej glukonian wapnia. Najczęściej więc lekarz zaleca stosowanie preparatu z węglanem wapnia. Jednak istnieją przeciwwskazania do jego zażywania: kamica nerek oraz schorzenia przebiegające z podwyższonym poziomem wapnia we krwi. Preparaty te są tez mniej skuteczne z u osób ze zmniejszonym wydzielaniem kwasu żołądkowego. W takich przypadkach korzystniejsze jest podanie cytrynianu wapnia.
Częstym problemem przy stosowaniu preparatów węglanu wapnia są zaparcia. U osób z ta dolegliwością wskazana jest zamiana preparatu węglanu wapnia na cytrynian lub dodanie preparatu magnezu. Stosowane wapnia z magnezem zapobiega zaparciom jak i również poprawia przyswajania i wbudowanie wapnia w kościec.
Uzupełnienie wapnia to nie wszystko. Konieczna jest również suplementacja witaminą D. Dzięki niej wapń może być wchłonięty w jelicie , przedostać się do krwiobiegu, a następnie zostać wbudowany do kości. Witamina D powstaje w skórze pod wpływem promieni słonecznych, dlatego tak ważne jest dla naszych kości korzystanie z letnich słonecznych dni. Badania wyraźnie pokazują, ze korzystanie w lecie co najmniej 15 minut na słońcu powoduje powstanie wystarczającej dla organizmu witaminy D. Zima pozostaje nam wspierać się preparatami witaminowymi
 
W tkance kostnej wapń jest połączony ze związkami fosforu, stąd w terapii osteoporozy czasem spotykamy się z zaleceniem dołączenia suplementu fosforu. Trzeba jednak podkreślić, że w normalnej diecie dostarczamy dość dużą ilość fosforu, zawierają go m.in. coca cola, zupy i sosy w proszku. Zawartość związku fosforu w mleku jest dwukrotnie większa niż wapnia. Należy jednak pamiętać, że spożywanie nadmiaru fosforanów powoduje związanie wapnia w jelicie , a to zmniejsza jego wchłanianie i w konsekwencji powoduje ubytek masy kostnej prowadzący do osteoporozy.